Yfirlit um aðgerðir stjórnvalda

Félag atvinnurekenda hefur tekið saman, félagsmönnum til hægðarauka, yfirlit um þær aðgerðir sem stjórnvöld hafa ráðist í til aðstoðar fyrirtækjum vegna heimsfaraldurs COVID-19 veirunnar. Allar ábendingar um betrumbætur á þessum upplýsingum eru vel þegnar.

Ath: Aðgerðum í 2. aðgerðapakka stjórnvalda, sem kynntur var 21. apríl, eru gerð skil í yfirlitinu eftir því sem þær eru lögfestar og lögin birt í stjórnartíðindum. Aðgerðum í þriðja aðgerðapakkanum, sem kynntur var 28. apríl, verður jafnframt bætt við yfirlitið þegar viðkomandi frumvörp hafa verið afgreidd á Alþingi.

 

HLUTABÓTALEIÐIN – ATVINNULEYSISBÆTUR Á MÓTI SKERTU STARFSHLUTFALLI

Alþingi hefur samþykkt lög um rétt til greiðslu atvinnuleysisbóta samhliða minnkuðu starfshlutfalli vegna tímabundins samdráttar í starfsemi vinnuveitenda. Lögin fela í sér að laun sem greidd eru samhliða minnkuðu starfshlutfalli koma ekki til skerðingar á atvinnuleysisbótum. Úrræðið gildir fyrir tímabilið 15. mars til 1. júní 2020.Tekjur þeirra sem hafa 400.000 krónur eða minna í laun á mánuði skerðast ekki, en launamaður getur að hámarki fengið 700.000 krónur samanlagt í laun fyrir hlutastarf og atvinnuleysisbætur. Vinnumálastofnun hefur umsjón með umsóknum um atvinnuleysisbætur vegna minnkaðs starfshlutfalls. Vinnuveitendur þurfa að staðfesta skert starfshlutfall. Ekki er heimilt að nota hlutabótaleiðina hafi starfsmanni verið sagt upp.

Sjá upplýsingar og skýringarmyndband og spurt og svarað á vef Vinnumálastofnunar.

 

BÆTUR VEGNA LAUNAGREIÐSLNA TIL STARFSMANNA Í SÓTTKVÍ

Alþingi hefur samþykkt lög um tímabundnar greiðslur vegna launa einstaklinga sem sæta sóttkví án þess að sýna merki þess að vera sýktir samkvæmt fyrirmælum heilbrigðisyfirvalda. Lögin taka til greiðslna til atvinnurekenda sem greitt hafa launamönnum sem sæta sóttkví laun á tímabilinu frá 1. febrúar 2020 til 30. apríl 2020. Lögunum er einnig ætlað að gilda um greiðslur til launamanna sem sæta sóttkví á sama tímabili en fá ekki greidd laun frá atvinnurekanda sínum. Umsóknir um greiðslur skulu berast Vinnumálastofnun fyrir 1. júlí 2020.

Skilyrði fyrir greiðslum samkvæmt lögunum eru m.a. að launamaður hafi sannanlega verið í sóttkví samkvæmt fyrirmælum heilbrigðisyfirvalda og hafi ekki getað sinnt vinnu að hluta eða öllu leyti þaðan sem hann sætti sóttkví. Gilda sambærileg skilyrði fyrir sjálfstætt starfandi einstaklinga.

Í lögunum er gert ráð fyrir að greidd verði tiltekin hámarksfjárhæð fyrir hvern dag sem einstaklingur sætir sóttkví og almennt gert ráð fyrir að sóttkví vari í 14 daga. Hámarksfjárhæðir laganna taka mið af hámarksgreiðslum til launamanna úr Ábyrgðasjóði launa miðað við heilan almanaksmánuð. Þannig geta greiðslur aldrei verið hærri en 633.000 kr. fyrir launamann miðað við heilan almanaksmánuð. Hámarkgreiðslur fyrir hvern dag sem launamaður sætir sóttkví nema 21.100 kr.

Vinnumálastofnun vinnur nú að útfærslu á þeim stafrænu lausnum sem þarf til að annast framkvæmd laganna. Sjá nánar á vef Vinnumálastofnunar.

 

FRESTUN OG LÆKKUN RÍKISINS Á OPINBERUM GJÖLDUM

Alþingi hefur samþykkt lög sem kveða á um frestun og lækkun ýmissa skatta og gjalda til aðstoðar fyrirtækjum. Hægt er að lesa nánar um þessar aðgerðir í „spurt og svarað“ á vef stjórnarráðsins. Gott yfirlit er jafnframt að finna á vef Skattsins.

  • Heimild til að lækka eða fella niður fyrirframgreiðslu tekjuskatts. Fyrirtæki hafa val um hvort þau greiði fyrirframgreiðslu tekjuskatts á gjalddögunum 1. apríl, 1. maí og 1. júní 2020. Frestunin tekur ekki til sérstaks fjársýsluskatts, sérstaks skatts á fjármálafyrirtæki eða jöfnunargjalds alþjónustu sem greiða skal á auglýstum gjalddögum samkvæmt reglugerð nr. 1227/2019. Á þjónustusíðu fyrirtækis hjá Skattinum er skattheimtuseðill þar sem fram kemur skipting á fyrirframgreiðsluskyldu eftir gjöldum og gjalddögum. Þar er því unnt að sjá hvernig heildarfjárhæð fyrirframgreiðslna skiptist upp eftir gjaldtegundum. Greiðsluskylda á mánuði eftir umræddar breytingar er samkvæmt framansögðu óbreytt, 8,5% af heildarfjárhæð síðustu álagningar annarra gjalda en tekjuskatts, þ.m.t. á hverjum gjalddaganna 1. apríl, 1. maí og 1. júní. Sjá nánar á upplýsingasíðu Skattsins.
  • Frestun á greiðslu tekjuskatts fyrirtækja. Fyrirtæki sem rekin voru með hagnaði árið 2019 geta frestað tekjuskattgreiðslum og jafnað allt að 20 milljónum króna af fyrirsjáanlegu tapi ársins 2020 á móti hagnaði ársins 2019.  Fyrirtæki sem sjá fram á tap á yfirstandandi ári geta þannig sótt um frekari frestun á greiðslu tekjuskatts þar til álagning ársins 2021, vegna rekstrar á árinu 2020, liggur fyrir og lækkað skattkröfuna sem nemur reiknaðri skatteign af tapi ársins, að uppfylltum skilyrðum laganna. Samkvæmt áður gildandi skattalögum var heimilt að færa tap yfir á næstu 10 rekstrarár (yfirfæranlegt tap) en nú er heimilt að færa tap yfir á fyrri ár (afturfæranlegt tap). Fyrirtæki skulu tilkynna Skattinum um þá fjárhæð sem þau kjósa að fresta þegar álagning árið 2020 liggur fyrir, og í síðasta lagi 15. nóvember. Skatturinn á eftir að útfæra form þessara tilkynninga. Sjá nánar á vef Stjórnarráðsins (ath. að upplýsingarnar hafa ekki verið uppfærðar til samræmis við endanlega útgáfu laganna sem Alþingi samþykkti 11. maí).
  • Heimild til niðurfellingar álags á virðisaukaskatt. Á árinu 2020 frá gildistöku laganna er Skattinum heimilt, samkvæmt tilmælum eða að höfðu samráði við ráðherra, að fella niður álag á virðisaukaskatt, tímabundið eða ótímabundið, enda hamli utanaðkomandi eða óviðráðanleg atvik almennt greiðslu virðisaukaskatts á réttum tíma. Þetta gilti um virðisaukaskatt sem standa átti skil á 6. apríl síðastliðinn. Sjá nánar á vef fjármála- og efnahagsráðuneytisins. Ráðuneytið hefur jafnframt heimilað Skattinum að fella niður álag á vangoldinn virðisaukaskatt á gjalddaga 15. apríl vegna aðila sem gera upp mismun út- og innskatts mánaðarlega eftir að hafa verið afskráðir af virðisaukaskattsskrá vegna áætlana en verið skráðir að nýju. Með þessu er svigrúm til greiðslu virðisaukaskatts aukið til muna eða í allt að mánuð. Sé virðisaukaskattur ekki greiddur innan mánaðar frá gjalddaga leggjast þó á dráttarvextir frá gjalddaga. Sjá nánar á vef Skattsins.
  • Gistináttaskattur verður felldur niður tímabundið á tímabilinu 1. apríl 2020 til og með 31. desember 2021 og gjalddaga skatts frá janúar og út mars 2020 verður frestað til febrúar 2022.
  • Tollafgreiðslugjald vegna skipa og flugvéla verður fellt niður tímabundið, til ársloka 2021.
  • Gjalddagi aðflutningsgjalda vegna uppgjörstímabila frá mars 2020 hjá þeim fyrirtækjum sem njóta greiðslufrests í tolli, (tollkrít), verður 5. dagur annars mánaðar eftir lok uppgjörstímabils. Beri gjalddaga upp á helgidag eða almennan frídag færist gjalddagi á næsta virka dag á eftir. Fyrirtækjum verður heimilt að færa til innskatts allan virðisaukaskatt viðkomandi tímabils þótt engum eða einungis hluta virðisaukaskatts hafi á þeim tíma verið skilað. Sjá tilkynningu um tæknileg atriði vegna þessarar breytingar á tollur.is
  • Bankaskattur lækkar. Áður lögfestri lækkun bankaskatts sem taka átti gildi í skrefum 2021-2023 verður flýtt þannig að hún verði öll komin til framkvæmda árið 2021. Þetta á að gera viðskiptabönkum kleift að styðja betur við fyrirtæki sem þurfa á lánsfjármagni að halda.
  • Endurgreiðsla virðisaukaskatts af vinnu fólks við íbúðarhúsnæði á byggingarstað verður tímabundið hækkuð úr 60% í 100%. Heimildin verður jafnframt látin ná til frístundahúsnæðis og hönnunar eða eftirlits. Þá er heimildin útvíkkuð tímabundið til reikninga vegna heimilisaðstoðar og reglulegrar umhirðu íbúðarhúsnæðis, s.s. garðvinnu, ræstingar sameignar og annarra þrifa, og til viðhalds á fólksbifreiðum. Sjá nánari upplýsingar á vef Skattsins.
  • Innflytjendur, sem  stunda innflutning á ökutækjum í atvinnuskyni og hafa gert upp vörugjald á ökutækjum miðað við eins mánaðar uppgjörstímabil, munu frá 1. mars 2020 fá að fresta greiðslu vörugjalds fram að nýskráningu ökutækis, þó ekki lengur en í 12 mánuði frá tollafgreiðsludegi. Þeir innflytjendur sem þegar hafa greitt gjaldið geta óskað eftir endurgreiðslu vegna þeirra ökutækja sem falla undir gjalddagabreytinguna. Nánari upplýsingar eru á vef Tollstjóra.
  • Endurgreiðsla framleiðslukostnaðar kvikmynda. Framleiðendur kvikmynda geta óskað eftir sérstakri útborgun á endurgreiðslu á milliuppgjörum verkefna sem þegar hafa fengið vilyrði fyrir endurgreiðslu 25% kostnaðar. Með reglugerðarbreytingu verður framleiðendum heimilt, á tímabilinu 1. apríl til 1. júlí 2020, að óska eftir sérstakri útborgun á endurgreiðslu að hluta. Þetta á við verkefni sem áður hefur fengið vilyrði fyrir endurgreiðslum, þó framleiðslu sé ekki lokið. Þessi hlutaendurgreiðsla kemur til frádráttar fullri endurgreiðslu við lokauppgjör. Sérstök skilyrði eru sett fyrir hlutaendurgreiðslunni, m.a. um áhrif COVID-19 á verkefnið. Sjá tilkynningu atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytisins og reglugerð um breytinguna.

 

FRESTUN SVEITARFÉLAGA Á FASTEIGNAGJÖLDUM

Sveitarfélög hafa fengið lagaheimild til að fresta fasteignagjöldum fyrirtækja.

  • Borgarráð hefur samþykkt tímabundnar breytingar á innheimtureglum Reykjavíkurborgar. Eftirstöðvum ógjaldfallinna fasteignaskatta og fasteignagjalda ársins, sem koma til gjalda í maí til október, verður dreift á mánuðina maí til desember. Ógjaldfallin fasteignagjöld koma því til greiðslu á átta mánuðum í stað sex mánaða. Ekki þarf sérstaklega að sækja um þetta úrræði.
    Hins vegar geta fyrirtæki óskað eftir því að fresta allt að þremur gjalddögum fasteignaskatta og fasteignagjalda á atvinnuhúsnæði, vegna tekjufalls, til 15 janúar 2021. Sömu skilyrði eru fyrir frestun gjalddaga fasteignaskatta og gjalda og fyrir frestun opinberra gjalda hjá skattinum, sjá að ofan. Hér er sótt um um þetta úrræði.
    Athugið: Fyrirtæki skulu einnig hafa sótt um sambærilega frestun opinberra gjalda hjá Skattinum og með umsókninni til Reykjavíkurborgar skal fylgja staðfesting frá Skattinum fyrir umsókn um frestun opinberra gjalda.
  • Sveitarfélögin í Kraganum (Seltjarnarnes, Kópavogur, Hafnarfjörður, Garðabær og Mosfellsbær) hafa samþykkt svipaða frestun á fasteignagjöldum, sjá sameiginlega tilkynningu.
  • Fleiri af stærri sveitarfélögum hafa ákveðið sambærilega frestun fasteignagjalda fyrirtækja, til dæmis AkureyrarkaupstaðurAkraneskaupstaður, Reykjanesbær, Árborg, Ísafjarðarkaupstaður, Fjarðabyggð og Borgarbyggð.

 

AÐGERÐIR SEÐLABANKA ÍSLANDS TIL AÐ AUKA AÐGANG AÐ LÁNSFÉ

Seðlabankinn hefur gripið til ýmissa aðgerða í því skyni að bæta aðgang fyrirtækja að lánsfé.  Sjá upplýsingar á vef Seðlabankans.

  • Seðlabankinn hefur lækkað vexti um samtals 1,75 prósentustig á undanförnum mánuðum.
  • Lækkun sveiflujöfnunarauka viðskiptabanka úr 2% af áhættugrunni í 0% getur aukið útlánagetu bankakerfisins um 350 milljarða króna.
  • Þá hefur bankinn einnig lækkað og breytt framkvæmd bindiskyldu. Aðgerðin losar um 40 milljarða króna til viðbótar í bankakerfinu.
  • Bankinn hefur ákveðið að bjóða fjármálafyrirtækjum í reglulegum viðskiptum við bankann sérstaka og tímabundna lánafyrirgreiðslu í formi veðlána.
  • Peningastefnunefnd hefur einnig ákveðið að hætta að bjóða upp 1 mánaðar bundin innlán. Að mati bankans eykur það laust fé í umferð og styrkir miðlun peningastefnunnar enn frekar.

 

BRÚARLÁN TIL FYRIRTÆKJA

Fjármálaráðuneytið og Seðlabankinn hafa undirritað samning um skilmála við framkvæmd á veitingu ábyrgða ríkisins á viðbótarlánum lánastofnana til fyrirtækja, svokallaðra brúarlána. Með fjáraukalögum fyrir 2020 er gefin heimild fyrir að veita lánastofnunum ábyrgð ríkissjóðs vegna viðbótarlána þeirra til fyrirtækja sem orðið hafa fyrir verulegu tekjutapi vegna heimsfaraldurs kórónuveiru. Heildarábyrgð ríkissjóðs vegna viðbótarlána má hæst nema 50 milljörðum króna. Ábyrgðunum er ætlað að liðka fyrir aðgangi fyrirtækja að lausu fé, þá sérstaklega smárra og meðalstórra fyrirtækja, sem standa frammi fyrir tímabundnum vanda vegna heimsfaraldursins, og draga þannig úr áhrifum faraldursins á atvinnulíf og atvinnustig.
Á meðal skilyrða eru þessi:
  • Tekjutap fyrirtækis er ófyrirséð og nemur að lágmarki 40% og unnt er með rökstuddum hætti að rekja það beint eða óbeint til heimsfaraldurs kórónuveiru eða ráðstafana sem honum tengjast að mati lánastofnunar.
  • Fyrir liggur að lánastofnun hafi gripið til allra þeirra úrræða sem hún gripi til undir venjulegum kringumstæðum til að leysa lausafjárvanda fyrirtækis til að viðhalda rekstri þess og að fyrirtæki uppfyllir ekki skilyrði sem alla jafna eru sett fyrir frekari lánveitingum af hálfu lánastofnunar samkvæmt útlánareglum hennar
  • Viðbótarlán verður að veita fyrir lok árs 2020 og hámarkslánstími frá útgáfu er 18 mánuðir.
  • Ábyrgð á einstökum viðbótarlánum verður að hámarki 70%.
  • Lán til einstaks aðila munu geta að hámarki numið tvöföldum árslaunakostnaði árið 2019 og launakostnaður félags verður að lágmarki hafa verið 25% af heildarrekstrarkostnaði þess árið 2019.
  • Lán sem nýtur ábyrgðar getur hæst numið 1,2 milljörðum króna.
Þau fyrirtæki sem koma til með að njóta ríkisábyrgða geta ekki frá 1. mars 2020 og meðan ábyrgðin er í gildi: 
  • greitt út arð 
  • greitt út óumsamda kaupauka (bónusa)
  • keypt eigin hlutabréf eða veitt eða greitt lán til eigenda eða nákominna aðila 
  • greitt víkjandi lán fyrir gjalddaga 
  • greitt neinar þær greiðslur til eigenda eða nákominna aðila sem ekki eru nauðsynlegar til að viðhalda rekstri og rekstrarhæfi félagsins.
Allir viðskiptabankarnir hafa undirritað samninga við Seðlabankann um ríkisábyrgðina og skilyrði lánanna og áformað er að í kjölfarið geti veiting brúarlána hafist. Arion banki er eini viðskiptabankinn sem hefur opnað fyrir umsóknir.
Eftirlitsstofnun EFTA (ESA) hefur gefið grænt ljós á þá ríkisaðstoð, sem felst í ofangreindum brúarlánum, samkvæmt tilkynningu ESA.

 

LOKUNARSTYRKIR TIL FYRIRTÆKJA

Alþingi hefur samþykkt lög um fjárstuðning til minni rekstraraðila, sem kveða á um lokunarstyrki til fyrirtækja sem neyddust til að hætta starfsemi vegna heimsfaraldursins. Sjá nánar í „spurt og svarað“ á vef Stjórnarráðsins.

  • Fjárhæð lokunarstyrks skal vera jafnhá rekstrarkostnaði fyrirtækis tímabilið 24. mars til 3. maí 2020. Lokunarstyrkur getur þó ekki orðið hærri en 800 þúsund krónur á hvern launamann sem starfaði hjá rekstraraðila í febrúar 2020 og ekki meira en 2,4 milljónir króna á hvern rekstraraðila. Lokunarstyrkur telst til skattskyldra tekna samkvæmt lögum um tekjuskatt.
  • Til að fá lokunarstyrk þarf atvinnurekandi að uppfylla eftirfarandi skilyrði:
    • Honum var gert skylt að loka samkomustað eða láta af starfsemi eða þjónustu samkvæmt fyrirmælum stjórnvalda.
    • Tekjur hans í apríl 2020 voru a.m.k. 75% lægri en í apríl 2019. Hafi hann hafið starfsemi eftir 1. apríl 2019 skulu tekjur hans í apríl 2020 bornar saman við meðaltekjur hans á 30 dögum frá því að hann hóf starfsemi til loka febrúar 2020.
    • Tekjur hans á rekstrarárinu 2019 voru a.m.k. 4,2 millj. kr. Hafi hann hafið starfsemi eftir 1. janúar 2019 skal umreikna tekjur þann tíma sem hann starfaði til loka febrúar 2020 á ársgrundvöll.
    •  Hann er ekki í vanskilum með opinber gjöld, skatta og skattsektir sem komnar voru á eindaga fyrir lok árs 2019 og álagðir skattar og gjöld byggjast ekki á áætlunum. Að auki skal  hafa staðið skil á ársreikningum og upplýst um raunverulega eigendur.
    • Hann hefur ekki verið tekinn til slita eða bú hans til gjaldþrotaskipta.
  • Sækja skal um styrkina til Skattsins eigi síðar en 1. september 2020. Rafrænt umsóknarferli er enn ekki tilbúið. Nánari upplýsingar og reiknivél er að finna hér. Með því að svara spurningalista um hvort fyrirtæki uppfylli skilyrði fyrir styrknum gefst einnig möguleiki á að skrá sig á póstlista og fá tilkynningu þegar opnað verður fyrir umsóknir.

 

STUÐNINGSLÁN TIL FYRIRTÆKJA

Samkvæmt ofangreindum lögum um fjárstuðning til minni rekstraraðila skulu lánastofnanir veita minni og meðalstórum fyrirtækjum stuðningslán með ríkisábyrgð að fullu eða að stórum hluta. Sjá nánar í „spurt og svarað“ á vef Stjórnarráðsins.

  • Lánastofnanir eiga eftir að semja við Seðlabankann um útfærslu lánanna. Lögin gera ráð fyrir að lánin verði veitt fyrir árslok.
  • Stuðningslán getur numið allt að 10% af tekjum fyrirtækisins á rekstrarárinu 2019. Ef hann hóf starfemi eftir 1. janúar 2019 skal umreikna tekjur til loka febrúar 2020 á ársgrundvöll.
  • Hámarkslán með 100% ríkisábyrgð er 10 milljónir króna, en lán á bilinu 10-40 milljónir eru veitt með 85% ríkisábyrgð og er lánastofnun heimilt að leggja hóflegt álag á síðarnefndu lánin.
  • Skilyrðin sem atvinnurekandi þarf að uppfylla til að eiga rétt á þessum lánum eru eftirfarandi:
    •  Tekjur hans á 60 daga samfelldu tímabili frá 1. mars til 30. september 2020 voru, eða fyrirséð er að þær verði, a.m.k. 40% lægri en á sama 60 daga tímabili 2019. Hafi hann hafið starfsemi svo seint að ekki er unnt að bera saman tekjur hans á sama 60 daga tímabili bæði ár skulu tekjur hans á 60 daga samfelldu tímabili 2020 bornar saman við meðaltekjur hans á 60 dögum frá því að hann hóf starfsemi til loka febrúar 2020.
    • Tekjur hans á rekstrarárinu 2019 voru að lágmarki 9 millj. kr. og að hámarki 1.200 millj. kr. Hafi hann hafið starfsemi eftir 1. janúar 2019 skal umreikna tekjur þann tíma sem hann starfaði til loka febrúar 2020 á ársgrundvöll.
    • Launakostnaður hans á rekstrarárinu 2019 var a.m.k. 10% af rekstrarkostnaði hans sama ár. Hafi hann hafið starfsemi eftir 1. janúar 2019 skal umreikna launa- og rekstrarkostnað þann tíma sem hann starfaði til loka febrúar 2020 á ársgrundvöll.
    • Hann hefur ekki greitt út arð eða óumsamda kaupauka, keypt eigin hlutabréf, greitt af víkjandi láni fyrir gjalddaga eða veitt eigendum eða nákomnum aðilum lán eða aðrar greiðslur sem eru ekki nauðsynlegar til að viðhalda rekstri og rekstrarhæfi rekstraraðilans frá 1. mars 2020 og skuldbindur sig til að svo verði ekki þann tíma sem ábyrgðar ríkissjóðs nýtur við.
    • Hann er ekki í vanskilum við lánastofnun sem hafa staðið lengur en 90 daga.
    • Hann er ekki í vanskilum með opinber gjöld, skatta og skattsektir sem komnar voru á eindaga fyrir lok árs 2019 og álagðir skattar og gjöld byggjast ekki á áætlunum. Að auki skal hann hafa staðið skil á ársreikningu, upplýst um raunverulega eigendur og staðið skil á skýrslu um eignarhald á CFC-félagi um skattlagningu vegna eignarhalds í lögaðilum á lágskattasvæðum, ef við á.
    • Hann hefur ekki verið tekinn til slita eða bú hans til gjaldþrotaskipta.
    • Hann uppfyllir hlutlæg viðmið sem ráðherra skilgreinir í reglugerð og gefa tilefni til að ætla að hann verði rekstrarhæfur þegar bein áhrif heimsfaraldurs kórónuveiru eru liðin hjá. Þessi reglugerð hefur enn ekki verið gefin út.
  • Sótt skal um lánin á vefnum. Það umsóknarferli er ekki tilbúið. Nánari upplýsingar og reiknivél er að finna hér. Með því að svara spurningalista um hvort fyrirtæki uppfylli skilyrði fyrir láninu gefst einnig möguleiki á að skrá sig á póstlista og fá tilkynningu þegar opnað verður fyrir umsóknir.

 

AÐGERÐIR FJÁRMÁLAFYRIRTÆKJA

Ríkisstjórnin, Samtök fjármálafyrirtækja og Landssamband Lífeyrissjóða hafa gefið út sameiginlega yfirlýsingu um greiðslufresti og viðbótarlán vegna heimsfaraldursins.

Einnig liggur fyrir samkomulag fjármálafyrirtækja; Arion banka, Íslandsbanka, Landsbankans, Kviku, Lykils, sparisjóðanna og lífeyrissjóða, um frestun greiðslna vegna heimsfaraldursins. Helstu atriði samkomulagsins eru þessi:

  • Fyrirtæki geta sótt um að fresta greiðslum í allt að sex mánuði hjá aðalviðskiptabanka sínum eða sparisjóði sem leggur mat á hvort fyrirtæki uppfylli viðmið samkomulagsins.
  • Aðalviðskiptabanki eða sparisjóður tilkynnir öðrum lánveitendum sem aðilar eru að samkomulaginu um frestunina.
  • Aðilar samkomulagsins fresta þá greiðslum afborgana og vaxta sem leggjast við höfuðstól og skal samningstíminn lengjast sem nemur fjölda frestaðra afborgana. Skuldir án gjalddaga frestast til loka samningstíma. Frestaðar greiðslur bera sömu vexti og upphaflegt lán.
  • Samkomulagið nær til rekstrarfyrirtækja sem selja vöru og þjónustu og uppfylla tiltekin skilyrði:
    • Eru í heilbrigðum rekstri en verða fyrir tímabundnu tekjufalli sem leiðir til rekstrarvanda vegna heimsfaraldursins.
    • Hafa ekki verið í vanskilum í 60 daga eða lengur í lok febrúar síðastliðins.
    • Hafa nýtt sér viðeigandi úrræði stjórnvalda vegna heimsfaraldursins.

Markmið samkomulagsins er að sem flest fyrirtæki geti komist hratt í skjól með einföldum hætti. Samkomulagið kemur ekki í veg fyrir að einstakir lánveitendur geti áfram unnið með sínum viðskiptavinum þó þeir kunni að falla fyrir utan viðmið samkomulagsins.

 

STUÐNINGUR VIÐ NÝSKÖPUNARFYRIRTÆKI

Í öðrum aðgerðapakka ríkisstjórnarinnar voru ýmis atriði sem snúa að auknum stuðningi við nýsköpun í atvinnulífinu. Sjá nánar í „spurt og svarað“ á vef stjórnarráðsins.

  • Hlutfall og þak endurgreiðslna vegna rannsókna og þróunarstarfs hefur verið hækkað. Vegna aukins fjölda umsókna munu framlög til endurgreiðslu á rannsóknar- og þróunarkostnaði verða aukin á þessu ári og leitast við að flýta endurgreiðslum vegna ársins 2019. Hlutfall endurgreiðslna hækkar úr 20% í 25% og hámark kostnaðar til útreiknings á frádrætti hækkar úr 600 milljónum króna í 1100 milljónir hjá hverju fyrirtæki. Jafnframt verði komið á þrepaskiptingu sem feli í sér að lítil og meðalstór félög, sbr. 1. og 2. tölul. 3. gr. laga um stuðning við nýsköpunarfyrirtæki, geti átt rétt á skattfrádrætti sem nemur allt að 35% af útlögðum kostnaði vegna staðfestra verkefna á gildistíma bráðabirgðaákvæðisins sem bætist við lögin skv. 2. gr. frumvarpsins.
  • Skattafsláttur til einstaklinga vegna fjárfestinga í hlutafélagi eða einkahlutafélagi sem uppfyllir skilyrði laga um tekjuskatt um nýsköpunarfyrirtæki hækkar tímabundið úr 50% í 75% af fjárhæð fjárfestingar að teknu tilliti til annarra ákvæða laganna. Jafnframt hækki fjárhæðarmörk heildarfjárfestingar einstaklings tímabundið úr 10 millj. kr. í 15 millj. kr.
  • Tækniþróunarsjóður hafði áður verið efldur um 700 m.kr og ferli umsókna flýtt.
  • Þrjár aðgerðir snúa beint að því að auka fjáfestingu í sprota- og -nýsköpunarfyrirtækjum:
    • Stofnun sprota- og nýsköpunarsjóðsins Kríu verður flýtt þannig að hann geti komið til móst við stofnun nýrra sjóða strax á þessu ári.
    • Stuðnings-Kría mun bjóða mótframlag til fjárfestinga í sprotafyrirtækjum. Um er að ræða fjárfestingu í formi láns með vöxtum og breytirétti í samvinnu við fjárfesta. Til að koma til móts við lífvænleg sprotafyrirtæki, sem standa frammi fyrir mikilli fjárhagslegri óvissu vegna heimsfaraldursins, munu stjórnvöld bjóða mótframlag til fjárfestinga í sprotafyrirtækjum að uppfylltum ákveðnum skilyrðum.
    • Heimild lífeyrissjóða til fjárfestinga í vísisjóðum (venture capital funds) hefur verið rýmkuð úr 20% í 35%.
  • Stofnun Matvælasjóðs hefur verið flýtt, en hann varð til með samruna Framleiðnisjóðs landbúnaðarins og AVS-rannsóknasjóðs í sjávarútvegi, auk þess sem sjóðnum verða lagðar til 500 milljónir króna til viðbótar til úthlutunar á þessu ári. Við úthlutun styrkja verður sérstök áhersla lögð á nýsköpun, sjálfbærni, verðmætasköpun og aðgerðir til að bæta samkeppnishæfni íslenskrar matvælaframleiðslu. Sjóðurinn mun einnig styðja við markaðssetningu á alþjóðlegum mörkuðum.
    • Auglýst verður eftir umsóknum um styrki í ágúst eða september og fyrsta úthlutun úr sjóðnum verður í haust.
    • Ekki er gert ráð fyrir neinum takmörkunum á því hverjir geta sótt um styrki í sjóðinn.
  • Framlög til Nýsköpunarsjóðs námsmanna verða aukin um 300 milljónir á þessu ári til að gera námsmönnum kleift að starfa við nýsköpunarverkefni í allt að þrjá mánuði. Háskólanemar í grunn- og meistaranámi geta sótt um styrki, sem og sérfræðingar innan fyrirtækja, stofnana og háskóla sem óska eftir að ráða háskólanema í sumarvinnu við rannsóknir.
  • Þá er gert ráð fyrir að nýsköpunarfyrirtæki geti ráðið til sín starfsmenn af atvinnuleysisskrá í allt að sex mánuði í samvinnu Vinnumálastofnunar og Nýsköpunarmiðstöðvar Íslands. Auk þess verður leitað leiða til að gera fyrirtækjum mögulegt að halda starfsfólki í tímabundnu úrræði vegna vinnu við nýsköpunarverkefni.

 

OPINBERAR FRAMKVÆMDIR OG FJÁRFESTINGAR

Ríkisstjórnin hefur boðað átak í opinberum fjárfestingum og framkvæmdum sem lesa má nánar um á vef stjórnarráðsins.

Reykjavíkurborg hyggur sömuleiðis á auknar framkvæmdir og fjárfestingar, og á frekari útfærsla þeirra að liggja fyrir í maí. Sjá tilkynningu á vef borgarinnar.

 

 

 

 

FRAMLENGING Á ÁFENGISLEYFUM


Ein grein laganna snýr beint að hagsmunum allmargra félagsmanna í FA, en það er sú níunda. Þar er kveðið á um að inn í áfengislög komi bráðabirgðaákvæði, sem heimilar að leyfi til framleiðslu, innflutnings eða sölu áfengis, sem rennur út á tímabilinu fram til 1. október 2020 og „ekki reynist unnt að framlengja sökum hindrunar sem ekki byggist á atvikum er varða málsaðila sjálfan“ framlengist þá sjálfkrafa til 1. desember 2020

 

 

 

Fréttin birtist fyrst 8. apríl 2020.
Uppfært 16. apríl með hlekk á tilkynningu Vinnumálastofnunar, upplýsingum um niðurfellingu álags vegna gjalddaga sérstakra mánaðarskila á virðisaukaskatti og upplýsingum um frestun greiðslu vörugjalds af ökutækjum.
Uppfært 20. apríl með nýjum upplýsingum um samning fjármálaráðuneytisins og Seðlabankans um skilmála brúarlána og samþykki ESA fyrir slíkri ríkisaðstoð.
Uppfært 21. apríl með upplýsingum um hlutaendurgreiðslu til kvikmyndagerðarverkefna og reglugerð þar um, og með upplýsingum um veðlánafyrirgreiðslu Seðlabankans við lánastofnanir.
Uppfært 22. apríl með upplýsingum um kaup Seðlabankans á ríkisskuldabréfum og um gjaldfrest á fasteignagjöldum vegna atvinnuhúsnæðis hjá Akureyrarkaupstað.
Uppfært 4. maí með upplýsingum um sjálfkrafa framlengingu áfengisleyfa.
Uppfært 12. maí með upplýsingum um frestun á tekjuskatti fyrirtækja, um stuðning við nýsköpunarfyrirtæki og um undirritun samninga viðskiptabanka við Seðlabankann um brúarlán.
Uppfært 19. maí með upplýsingum um umsóknir um endurgreiðslu virðisaukaskatts af vinnu við viðhald og umhirðu húsnæðis og viðhald fólksbifreiða.
Uppfært 20. maí með upplýsingum um stuðningslán og lokunarstyrki eftir gildistöku laga um fjárstuðning við minni rekstraraðila og upplýsingum um síðustu vaxtalækkun Seðlabankans.
Uppfært 26. maí með upplýsingum um reiknivélar fyrir stuðningslán og lokunarstyrki og með upplýsingum um að Arion banki hafi opnað fyrir umsóknir um brúarlán.